contact
Logon
bio
diensten
portfolio
links

Luistertip

Cello Sonates

Ik ben een groot fan van Doris Hochscheid en Frans van Ruth. Met enorme toewijding en meesterschap maakten ze onlangs alweer de zevende cd in de serie 'Dutch Cello Sonatas'. Terecht kreeg een eerdere cd in deze serie een Luister-10 van Jurjen Vis. 'Alles wat zij aanraken belandt meteen op het hoogste niveau. [...] Hochscheid en Van Ruth zijn de best denkbare ambassadeurs voor welk repertoire dan ook.' En dat was slechts een van de vele lovende recensies uit binnen- en buitenland. Een absolute must voor iedere liefhebber van minder platgetreden paden in de kamermuziek.
Bekijk hier een fragment uit VPRO's Vrije Geluiden met Invocation van Daniël van Goens.
www.cellosonate.nl

November 2012: helaas, Mens en Melodie is niet meer, het doek is gevallen. Het bestuur is er helaas niet in geslaagd een financieel rendabel blad te produceren.

De nieuwste Mens en Melodie komt op 11 november uit!











Op 11-11-2011 was het eindelijk zo ver! De vernieuwde Mens en Melodie viel op de mat. Voor dit dubbeldikke nummer interviewde ik een aantal bevlogen cultuurridders. Helden die ondanks het regeringsbeleid van geen ophouden willen weten.

Klap_of_kans.pdf

Interview

Op zoek naar publiek voor het ongehoorde

Annemarie Goedvolk, artistiek leider Festival ClassiqueWie zijn de smaakmakers van de klassieke muzieksector, de verborgen verleiders die mede bepalen welke composities in Nederland worden beluisterd, bespeeld, uitgevoerd en vastgelegd? Mens en melodie onderzoekt de komende jaargang wie er achter de schermen van de programmering opereren, en hoeveel invloed hun persoonlijke smaak en toekomstvisie hebben op het muzieklandschap. Allereerst is Annemarie Goedvolk aan het woord, programmeur van Festival Classique in Den Haag. "Ik stoorde me aan de rigide indeling van het concertseizoen."

Liefhebbers van klassieke muziek worden langzamerhand randgroepluisteraars. Toch is het aanbod groter dan ooit. Een inkoper in de klassieke vakhandel ziet per week zo'n 750 nieuwe cd's voorbij komen. Op de 'Dag van de Kamermuziek' in het Muziekgebouw aan het IJ presenteerden musici zich aan podia in een kleine honderd marktkramen. Programmeurs worden bestookt door impresario's en musicerende ZZP’ers. Wat luisteraars uiteindelijk voorgeschoteld krijgen is het resultaat van een serieuze schifting. Achter de schermen maken programmeurs, inkopers, journalisten en radiomakers keuzes. Hoe gaan ze te werk? Wat komt in de schijnwerpers en wat blijft ongehoord in de la liggen?

Annemarie Goedvolk is artistiek leider van het Festival Classique en maakt dagelijks keuzes uit het grote aanbod. Ze praat met passie over haar werk. "Er moet zo veel mogelijk klassieke muziek naar de mensen toe. Ik ben niet gevoelig voor namen van musici of componisten. Van sterf- en geboortejaren trek ik me niks aan. Ik wil muziek vinden die bijzonder is en vaker gehoord zou moeten worden. Maar er moet wel publiek voor zijn. Dus ik richt het zo in dat mensen er niet omheen kunnen." Chantal Janzen op de Hofvijver was een extreem voorbeeld, volgens Goedvolk niet representatief voor het festival. "Met zo'n tv-uitzending bedien je miljoenenpubliek, dan gelden er weer heel andere wetten dan in de concertzaal. Een bekende Nederlander brengt nieuw publiek mee, maar zijn verhaal moet wel oprecht zijn. Bij Tijl Beckand is dat vorig jaar wel uitstekend gelukt. Die heeft meer repertoirekennis dan ons hele team bij elkaar. Maar hij bracht wel een fanclub mee van meisjes van 16, 17 jaar."

Al sinds haar studie hobo aan het Conservatorium van Maastricht had Goedvolk de behoefte om haar horizon te verbreden. Ze volgde lessen orkestdirectie, studeerde een paar jaar rechten en volgde een studie 'Management, Economie en Recht' aan de HEAO. Ze werkte als impresario, een leuk beroep waarvan ze tijdens haar hobostudie het bestaan niet eens vermoedde. "Ik was zo geconcentreerd op de muziek, over de dagelijkse praktijk als musicus dacht ik niet na." Als impresario 'verkocht' ze artiesten, maar alleen als ze er helemaal achter stond. "Ik was verbaasd over wat programmeurs wel of niet oppikten. Vooral praktische overwegingen leken een rol te spelen. Ik zag weinig bevlogenheid en stoorde me aan de rigide indeling van het concertseizoen. Als je aanbod niet in een van de pulletjes paste kon je het vergeten." Nu ze zelf aan de andere kant van de tafel zit wil ze het anders doen.

Thematische invalshoek
"Ik laat me niet leiden door wat er op mijn bureau landt, maar ga zelf op zoek. Ik ga uit van wat Den Haag mij te bieden heeft. Soms is dat de passie van een locatiehouder, soms een historisch gegeven zoals het bezoek van Mendelssohn aan Den Haag. Maar altijd maak ik uiteindelijk muzikale keuzes: het moet blijven gaan over goede muziek. Het thema mag je niet doof maken voor wat goed is en wat niet." De thematische invalshoek opent ook onverwachte deuren. Er is dit jaar een concert in de vijftiende-eeuwse toren van de Grote Kerk. "Muziek uit de vijftiende eeuw is niet mijn grootste vat van kennis, daarvoor schakel ik de hulp in van anderen. Zo dwingt de locatie mij om buiten mijn persoonlijke smaak te gaan. Ik wil klassieke muziek in de volle breedte laten horen. Je kunt niet beweren dat je van alle stijlen en bezettingen alles weet." Een aantal concerten vindt plaats in musea, waarbij de lopende tentoonstelling voor inspiratie zorgt. In kunstenaarssociëteit Pulchri exposeert Maayke Schuitema met werk over vrouwen. Goedvolk bedacht er een concert bij met vrouwelijke componisten en vrouwelijke musici. Het verhaal achter de muziek trok haar over de streep: "Ik ben persoonlijk niet zo van de Franse muziek, ik hou meer van noordse componisten. Maar als je het verhaal van de componiste Cécile Chaminade hoort - vrouwen werden in haar tijd niet toegelaten tot het conservatorium in Parijs - ga je toch weer anders luisteren." Het Haags Historisch Museum laat foto's uit de Tweede Wereldoorlog zien van spionagefotograaf Wim Berssenbrugge. Het lag voor de hand om Eleonore Pameijer, artistiek leider van de Leo Smit Stichting, te vragen een passend concert samen te stellen met muziek van o.a. Theo Smit Sibinga, Nico Richter en Leo Smit.

Luisterkloof
Elmer Schönberger sprak in de Huizinga-lezing van december 2005 over 'Het Grote Luisteren' naar 'Muziek Zonder Meer'. De ideale luisteraar concentreert zich volledig op de klank en is een en al oor. Hij heeft geen verhaal nodig om contact te maken met de muziek. Een talent dat nog slechts weinigen gegeven lijkt. Voor sommige luisteraars is de drempel van de klassieke concertzaal te hoog. De slotgracht tussen de eerste rij en het podium lijkt onoverbrugbaar. Zonder handreiking naar de luisteraar blijft de muziek in de lucht hangen zonder echt gehoord te worden. Muziek Zonder Meer komt niet meer binnen. De doelstelling van het Festival Classique – de kloof tussen musicus en publiek verkleinen – bepaalt in belangrijke mate de kaders van de programmakeuze. Dat betekent niet dat er alleen muziek klinkt waar je doorheen mag praten, zoals wel eens smalend gezegd wordt. Het Festival Classique experimenteert met verschillende manieren om de veronderstelde kloof te slechten. "Een belangrijke troef is de musicus die met passie vertelt over zijn muziek. Dan luister je toch met andere oren. Je moet wel een hork zijn als het je niks doet dat een ander zijn grote liefde met je deelt. Daar kun je je niet voor afsluiten, contact is onvermijdelijk. Het was als hoboïst mijn grootste angst om tijdens een concert alles te geven, waarna het publiek onaangeroerd naar huis zou gaan." Betekent het dat je als musicus niet meer zonder verhaal kunt? We krijgen toch geen reality-soap met Jan Smit-achtige taferelen? Goedvolk nuanceert: "Je vertelt altijd een verhaal op het podium. Het verhaal van de muziek zelf wordt versterkt door het verhaal erachter. Maar dan moeten die twee wel kloppen. Ook dat is mijn verantwoordelijkheid als programmeur. Niet iedere musicus durft het aan, dan zoek ik er een geschikte presentator bij. Het is best eng om de veiligheid van het decorum los te laten. Daniël Lohues (volgens het Parool 'de Vivaldi van het Drentse luisterliedje' en kenner en liefhebber van klassieke muziek, CA) stond met knikkende knieën in de coulissen. Hij zou zijn klassieke keus toelichten, maar kreeg de zenuwen dat te moeten doen voor een zaal vol kenners. Dat de kloof ook op het podium ervaren wordt vond ik confronterend."

Koffie van de primarius
Zijn de conventies van de klassieke concertzaal een noodzakelijk kwaad om Het Grote Luisteren mogelijk te maken? Goedvolk gelooft van niet. "In 2009 deden we een proef met het Matangi Kwartet. Het publiek wist niet beter of ze gingen naar een heel gewoon concert. Ze waren geshockeerd. Toen men na de pauze opnieuw binnenkwam, waren de musici al in de zaal. Er stonden gemakkelijke stoelen en de primarius schonk zelf koffie. Toen iedereen comfortabel zat namen de musici hun plek op het podium in. Ze legden zelf uit wat er te horen zou zijn. Het derde deel van het concert ging nog verder: de musici hadden gewoon een spijkerbroek aan, het publiek bleef staan met een glas wijn in de hand. In de discussie na afloop bleek dat iedereen de middenvorm het meest waardeerde. Het mooie is dat het traditionele publiek niet wegblijft als je een beetje tornt aan de klassieke conventies." Vorig jaar speelde het Residentie Orkest Shehrazade van Rimski-Korsakov om elf uur 's avonds op het podium in de Hofvijver. De tribune zat vol en op de kade nog eens 500 mensen. De trams reden niet meer en je kon een speld horen vallen. "Van zo'n moment krijg ik kippenvel. Niemand had de behoefte er doorheen te praten. De stilte werd puur afgedwongen door de muziek, niet door regels."

Liefst geen concertzaal
Om publiek te vinden voor goede muziek vermijdt Goedvolk het liefst de geijkte concertzalen. 'Het Huismerk' is een concept waarbij muziek, ontdaan van alle franje – Muziek Zonder Meer dus eigenlijk - klinkt in onverwachte ruimten. "Iedereen in Den Haag kan een ruimte beschikbaar stellen. Je neemt je eigen stoel mee, er zijn geen programmaboekjes en er is geen garderobe." Verrassende locaties zijn McDonalds op het Buitenhof, een school in een achterstandswijk, een vestiging van CoffeeCompany en een zeventiende-eeuws grachtenpand. Goedvolk hoopt dat iedereen zich welkom voelt bij deze concerten. "Ik wil graag dat het Festival Classique open voelt."

Dit interview verscheen in het tijdschrift Mens en Melodie, jaargang 65 nr 2, april 2010


Redacteur en auteur

Mens en Melodie

cover Mens en MelodieSinds 1946 is Mens en Melodie een onafhankelijk tijdschrift over het klassieke muziekleven in Nederland. Ik verzorg de samenstelling van de rubrieken 'Ouverture' (met Nederlands muzieknieuws) en 'Finale' (een agenda vol bijzondere concerten op onverwachte plekken). Ik schrijf regelmatig ook artikelen voor het blad.


© Copyrights Carine Alders 2016Alle rechten voorbehoudenDisclaimerContact

visuelezaken